Interview

"Mensen rondom mij maken mijn werk" - Interview met kunstenaar Elien Ronse

Kunstenaar Elien Ronse ademt kunst, elke minuut van de dag. Niet op een zweverige manier, maar met twee voeten in de wereld. Voor haar ontstaat kunst door relaties aan te gaan met iedereen die haar pad kruist. Ze is wat men noemt een ‘participatief werkende kunstenaar’ en realiseerde hartverwarmend werk met mensen uit de Brugse Poort, Nieuw-Gent… Een gesprek.

Elien Ronse

Verschenen in Krookkrant april-mei-juni 2021


Kan je jezelf eens voorstellen, Elien?

“Ik ben geboren in 1987, groeide op in een West-Vlaams dorp en studeerde schilderkunst aan Sint-Lucas. Toen ik ongeveer 25 was, voelde ik dat ik iets anders wilde. Acht uur per dag in mijn atelier, afgesloten van de wereld, zo’n kunstenaar kon ik niet zijn. Het is een hele zoektocht geweest die nog altijd niet voorbij is: hoe wil ik als kunstenaar in de wereld staan en wat komt daar beeldend uit voort? De voorbije jaren heb ik veel gereisd en in steden gewerkt. Hoe mensen over de hele wereld dagelijkse gewoontes ontwikkelen, hoe ze hun directe omgeving inrichten, dat wilde ik documenteren en vastleggen. Dat onderzoek leverde concreet beeldmateriaal op waarmee ik aan de slag ging.”

Hoe zou je je werk omschrijven?

“Ik gebruik fotografie, video, installatie en performance om werk te creëren en ga meestal relationeel te werk. Ik zoek de interactie op, met een omgeving, met mensen. In die interactie komt mijn werk tot stand. Vaak focus ik me op de relatie tussen mensen en voorwerpen, en de manier waarop alledaagse objecten ons doen en laten beïnvloeden.”

Je betrekt mensen heel actief bij je kunst. Hoe pak je dat precies aan?

“Mensen om me heen, bekend of onbekend, bepaalde buurten of groepen nemen deel aan het maakproces. Van concept tot realisatie en op heel uiteenlopende manieren. Hierbij probeer ik me continu bewust te zijn van mijn positie als Belgische witte cis heterovrouw, terwijl ik streef naar een sociaal rechtvaardige praktijk waaraan mensen kunnen deelnemen. Zo wil ik onze onderlinge afhankelijkheid en de kracht van gedeeld auteurschap erkennen. Ik geloof dat kunst sociaal verantwoordelijk is en diep ingebed moet zijn in de samenleving, waar het misschien niet als kunst wordt erkend, maar wel impact heeft.”

Kan je daar eens een voorbeeld van geven?

“Ik werk vaak samen met sociaal-artistieke organisaties, zoals Manoeuvre en De Koer. Boeiende maakplekken voor kunstenaars, buurtbewoners en al wie ons pad kruist. Vaak breken we buiten de muren van het atelier en ontwikkelen we samen artistieke trajecten. Zo werkte ik in de Brugse Poort. Ik ging bij mensen thuis

en verzamelde beelden en verhalen over souvenirs: voorwerpen waar mensen een band mee hebben. Daar groeiden een performance en een video uit. Van de gefotografeerde voorwerpen maakte ik postkaarten die ik aan de deelnemers gaf als souvenir van een souvenir.”

Afgelopen zomer was er ook het kunstproject The Broken Heart Hotel.

“Ook weer een project dat dankzij vele vlijtige handen en warme harten tot stand kwam. In deze hotelkamer in het centrum van Gent konden mensen met liefdesverdriet terecht gedurende een nacht. Ze konden er even ontsnappen uit hun eigen omgeving, hun verdriet omarmen of troost en herkenbaarheid vinden. De kamer was gevuld met symbolen die het liefdesverdriet tastbaar maakten: lakens met daarop met de hand geborduurde verwelkte rozen, tranen op het raam, tapijt in de vorm van een gebroken hart, verbrijzelde suikerhartjes op de tafel … We waren ontroerd door de gesprekken die voortkwamen uit het delen van kwetsbaarheid. Iedere hotelgast had een ander verhaal, maar het delen van een verdriet is wat ons dichterbij bracht.”

Participatie kan dus veel vormen aannemen?

“Precies. Ik werk vanuit nieuwsgierigheid en wil mijn kunstpraktijk delen met een bonte mix van mensen rondom mij. Het verruimt mijn speelterrein en zij zorgen ervoor dat mijn werk voortdurend verandert. Het kleinste gebaar nodigt uit tot toevoeging, heroverweging. Elk participatief project is een sprong in het onbekende en opent deuren. Voor mezelf én de deelnemers. We komen tot iets wat we niet zouden doen als we alleen zouden zijn. Veel mensen bij Manoeuvre kunnen goed met naald en draad overweg. Het maakt dan even niet uit dat iemand de taal niet goed onder de knie heeft. In zo’n context ben ik de onwetende, want geknakte rozen borduren, daar ben ik helemaal niet goed in. Je raakt elkaar in een gedeelde kwetsbaarheid en op een of andere manier raakt dat ook een publiek. Hoe of wat, dat is voor iedereen anders. Als kunstenaar wil ik dat niet sturen of opleggen.”

Je laat je inspireren door mensen en dingen die dicht bij jou staan. Horen daar ook boeken bij?

“Ik heb altijd graag gelezen. Boeken die mijn werk en leven de laatste maanden beïnvloed hebben, zijn My Mother laughs van Chantal Akerman en How should a person be van Sheila Heti. Momenteel lees ik Terug naar Reims van Didier Eribon. Heel confronterend hoe mensen systematisch in de klasse gehouden worden waarin ze geboren zijn.”

Je raakt elkaar in een gedeelde kwetsbaarheid en op een of andere manier raakt dat ook een publiek
Elien Ronse

Heeft kunst echt IMPAKT? HOGENT deed onderzoek naar wat participatieve kunst in beweging brengt bij deelnemers, publiek en makers. Wat verandert er in relaties tussen mensen en in de bredere samenleving? Wakkert het discussies aan? Brengt het reflecties? Laat je inspireren door de eerste resultaten van IMPAKT tijdens een interactief online toonmoment op 4 mei.

Datum bericht dinsdag 27 april 2021