Podcastreeks ‘Mint to be Tea’ geeft stem aan jongeren in een maatschappelijk kwetsbare situatie

Jong Gent in Actie vzw is een jeugdwelzijnsorganisatie en armoedevereniging in Gent gericht op jongeren. JGiA gaat aan de slag met jongeren om structurele uitsluitingsmechanismen aan te kaarten. Jongeren in armoede nemen op alle niveaus het woord met als doel armoede uit te bannen. De ervaringen van jongeren in armoede zijn de basis om naar de overheid, diensten, het middenveld en het bedrijfsleven te stappen.

Wie zijn de jongeren waar Jong Gent in Actie zich voor inzet?
Isabelle: “We hebben de groep jongeren die om en rond de Wolterslaan wonen, een buurt met heel wat sociale uitdagingen. Het zijn meestal jongeren met een migratieachtergrond die zich bevinden in een maatschappelijk kwetsbare situatie: jongeren uit een éénoudergezin, die in armoede opgroeien, vroegtijdige schoolverlaters,… dingen die maken dat zij van kinds af aan al 1 punt achter staan. Door hun situatie zijn deze jongeren vaak gefocust op ‘snel rijk worden’, wat kan leiden tot criminaliteit zoals drugs dealen, diefstallen, etc. Sommige van die jongeren komen daardoor in de gevangenis terecht. Die 1-0 achterstand wordt al snel 2-0 en zo stapelen de problemen zich op.”
Andreas: We begeleiden ook een groep jongeren met roots in Oost-Europa: voornamelijk jongeren tussen 14 en 18 jaar die in en rond de Dampoortwijk wonen. Op deze groep wordt vaak door andere jongeren neergekeken - mede doordat zij een andere cultuur hebben - wat hen nog kwetsbaarder maakt. Hier zien we o.m. verslavingsproblematieken zoals de vapes. Vaak zien wij kleine broertjes, soms achtjarigen, die al aan het vapen zijn. Bij de tieners zien we de THC-vapes meer en meer opkomen, met alle gevolgen van dien. Deze jongeren hebben ook vaak te kampen met schoolmoeheid en een spijbelproblematiek.”
Isabelle: “En dan hebben we nog een groep tieners die naar school gaan in de buurt van de Dampoort. Dat zijn vooral jongens tussen 13 en 18 jaar oud met een migratieachtergrond uit het Midden-Oosten (Syrië, Palestina,…). De meeste van deze jongeren komen uit een stabiele thuissituatie en hebben bijvoorbeeld voetbal als focus. Maar in deze groep heb je ook jongeren waarmee het minder goed gaat, al zijn de problematieken niet zo uitgesproken als die waar de andere twee groepen mee te maken krijgen. We zetten hier vooral in op zingeving en vrijetijdsactiviteiten.”

Welke vrijetijdsactiviteiten organiseren jullie voor jongeren en waarom zijn ze zo belangrijk?
Andreas: “We koken vaak samen met de gasten, we doen uitstapjes en één keer per jaar gaan we op kamp. We kijken ook naar de interesses van de jongeren. Ze houden sowieso van voetballen (lacht) en andere sporten, maar gaan ook graag eens naar de cinema. Soms gaan we naar een theatervoorstelling of de opera. Zo proberen we de leefwereld van de jongeren te verbreden. Ze ontdekken zo waar hun interesses liggen of wat hun talenten zijn.”

Wat geeft jullie de energie om dit werk te doen?
Isabelle: “Het is mijn doel om mezelf overbodig te maken, zodat jongeren krachtig genoeg worden om alleen verder te kunnen. Het is steeds mijn bedoeling geweest om mensen de nodige tools te geven, te ‘empoweren’ zodat ze zichzelf staande kunnen houden in onze samenleving. Ook mijn fantastische collega’s geven mij heel wat energie. Dat meen ik. Ik trek me op aan de vele mooie verhalen waar wij als team getuigen van mogen zijn, maar een goed team zorgt ervoor dat je je werk met nóg meer plezier doet.”
Amaury: “Sommigen praten in het begin weinig tot geen Nederlands of durven gewoon hun stem niet laten horen. Na enkele maanden voeren we hele gesprekken, zien we hun zelfvertrouwen toenemen en zien we hoe zij openbloeien. Dat geeft mij de kracht om verder te gaan.”
Isabelle: “Of iemand die na een gevangenisstraf een leven heeft kunnen opbouwen, een partner heeft gevonden en een kindje heeft, iemand die een huis heeft gevonden of een job heeft waar hij plezier uit haalt. Allemaal leuke verhalen waar wij ons aan optrekken.”
Amaury: “Geen enkele dag hier is dezelfde. Wanneer je ’s avonds naar huis gaat en een jongere vooruit hebt geholpen, geeft dat een enorme voldoening. Of wanneer jongeren hun dankbaarheid uiten… dat is een onbeschrijfelijk gevoel.”
Andreas: “Ook het politiserende aspect van onze job geeft mij vooral de goesting om verder te gaan. Ik wil niet dweilen met de kraan open, maar jongeren écht een stem geven, zorgen dat er naar hen wordt geluisterd om zo veranderingen teweeg te brengen. Dat is niet makkelijk, maar soms lukt het echt!”
Amaury: “In een bepaalde wijk zijn we er zelfs in geslaagd om de jeugdwerkloosheidsgraad terug te dringen en dat na twee jaar de straat op te trekken. We zijn daar gewoon in geslaagd!”
Andreas: Het gaat over jongeren die aan een job zijn geraakt en zo niet in de criminaliteit terecht zijn gekomen en dus niet in aanraking kwamen met justitie. Dat toont aan dat, wanneer een samenleving ervoor kiest om in te zetten op jeugdwelzijnswerk en niet vooral op repressie, je hele positieve resultaten kan boeken op korte termijn. En zo zijn de kosten voor de maatschappij veel lager. Denk maar eens aan de kosten van politie, justitie, een verblijf in de gevangenis, etc.”

Wat zijn de zaken waar jullie momenteel het hardst op inzetten?
Andreas: “Schooluitval bij jongeren is vandaag de dag een hele grote uitdaging. Er is veel werk aan de winkel in het onderwijs: Ze zouden meer de connectie moeten maken met het jeugdwelzijnswerk en andere relevante partners. We moeten de handen in elkaar slaan.”
Amaury: “Daarnaast werken we al heel lang rond ethnic profiling. Onze jongeren worden vaak etnisch geprofileerd. Dat betekent dat iemand puur op basis van afkomst/uiterlijke kenmerken op een andere manier wordt behandeld. Dat gebeurt in het onderwijs, op de arbeidsmarkt, bij het huren van een woning, bij politieoptredens etc. En dat is voor hen heel traumatiserend. Het zorgt ervoor dat ze op een andere manier naar de samenleving gaan kijken en dat ze hun vertrouwen verliezen. Ze vertellen dat het hen letterlijk ziek maakt. Ze missen daardoor veel kansen.”

Hoe is de podcast ‘Mint to be Tea’ ontstaan?
Isabelle: “Aangezien we al een tijdje nieuwe groepen jongeren bereiken, hadden we ook een nieuwe manier nodig om jongeren hun stem te laten horen en zo politiserend te gaan werken. We zochten naar een creatieve methode en podcasts zijn nu natuurlijk heel erg in. Via deze weg kunnen ze ook ‘letterlijk’ hun stem laten horen in de samenleving, wat het nog interessanter maakt.”

Wat is interessant aan de samenwerking tussen ‘Mint to be Tea’ en Comon?
Amaury: “Het was fijn om het te kunnen hebben over het onderwerp ‘opvoedingsstress’. ‘It takes a village to raise a child’ is de leuze. Heel veel factoren die het ‘opvoeden’ beïnvloeden, komen ook in onze podcast aan bod.”
Isabelle: “Door met Comon samen te werken bereiken we ook een andere soort publiek. Heel wat mensen hebben geen idee van hoe de leefwereld van onze jongeren eruit ziet. Ze kennen het jeugdwelzijnswerk niet of het belang ervan. Het is een manier om deze informatie ook tot bij het bredere publiek te brengen.”
Amaury: ‘Het maakt ook dat onze podcastreeks in de kijker wordt gezet. Wij waren bijvoorbeeld al te gast bij radiozender Urgent.fm. Zij gaan onze podcastreeks i.s.m. Comon integraal uitzenden. Heerlijk toch?”

Vanwaar komt de naam ‘Mint to be Tea’?
Isabelle: “Amaury en ik trokken vroeger vaak samen de straat op. Het duo ‘outreacher’ en ‘trajectbegeleider’ is volgens ons een ‘key to succes’. Dan kan je direct aan de slag met de jongeren wanneer die bepaalde hulpvragen hebben. Op een bepaald moment was het echter wat moeilijker om aanknopingspunten te vinden om het gesprek aan te gaan. En… eten en drinken verbindt! Dus begonnen we met koffie, thee, chocolademelk en koekjes mee te nemen naar het plein. En gek genoeg grepen de jongeren altijd naar de thee en de koekjes. Uiteindelijk was het een Algerijnse jongen die ons leerde hoe je de beste muntthee kan maken. En met die muntthee trokken we dan naar het plein, om zo connectie te maken met de jongeren.”
Amaury: “Ik werd een meester in het maken van muntthee en Isabelle ging zich focussen op de koekjes.” (lacht)
Andreas: “En vandaar ‘mint’, van muntthee en ‘to be Tea’ van de uitdrukking ‘spilling the tea’, wat betekent dat je mag spreken wanneer er iets op je lever ligt. “Spill the Tea! Vertel het maar! Wat is er aan de hand?” ‘Mint to be Tea’ werd zo de perfecte naam voor onze podcast… een afgeleide van ‘meant to spill the tea’.”
Isabelle: “Een knipoog dus naar ons werk op het plein.”

Wat doet het met jongeren om hun stem te kunnen laten horen in jullie podcast?
Amaury: “Je moet ze natuurlijk eerst motiveren om plaats te nemen in onze studio. Dat is niet zo eenvoudig. Maar eenmaal ze plaats hebben genomen achter de microfoon, merken wij vooral trots bij de jongeren.”
Isabelle: “Wij proberen ze te laten beseffen dat de dingen die zij meemaken vaak maatschappelijke problemen zijn en dat er zoveel andere jongeren hetzelfde meemaken. Door hen dingen te laten aankaarten, brengen ze die problematieken naar voor.”
Andreas: “Jongeren leren hier ook veel uit. Ze gaan bijvoorbeeld in gesprek met een academicus of met een politieagent, mensen waarmee ze anders nooit op die manier in aanraking zouden komen. Dat is goed voor hun eigenwaarde én ze krijgen meer inzicht in hun situatie.”